سامانه کشف تقلب
Fraud Detection
بخشی از سپر؛ سامانهٔ پایش ریسک و مبارزه با پولشویی دادمان
معرفی
سامانه مدیریت کشف تقلب دادمان
تقلب بانکی معمولاً در یک تراکنش دیده نمیشود؛ در الگوی یک حساب در طول زمان دیده میشود: حسابی که ماهها ساکت بوده و ناگهان گردش میگیرد، حسابی که پول از آن میگذرد و نمیماند، مشتریای که رفتارش با همصنفانش نمیخواند. سامانهٔ کشف تقلب دادمان برای همین ساخته شده است: بهجای صف هشدار از قواعد ساده، پروندهای میسازد که کارشناس بتواند با آن کار کند.
سامانه بخشی از سکوی پایش هوشمند دادمان است که روی خلاصههای روزانه و ماهانهٔ تراکنشها در Elasticsearch کار میکند و پروفایل مشتری — گروه شغلی، سطح فعالیت مورد انتظار، فهرستهای ویژه — را از ماژول مشتریان میخواند. تحلیل روی سامانهٔ عملیاتی بانک بار نمیگذارد و هر یافته، بیواسطه به پروندهٔ عملیات مشکوک تبدیل میشود.
آنچه سامانه میبیند
- بیداری حساب راکد: سپردهای که دستکم ۱۸۰ روز (قابل تنظیم) هیچ تراکنش مشتریمحور نداشته و ناگهان فعال میشود — همان الگویی که در حسابهای راکد و مازاد شرح دادهایم. تراکنشهای سیستمی مثل سود و کارمزد سکوت را نمیشکنند.
- مقایسه با همصنفان: گردش، شمار طرفحساب، سهم نقد و مانند آن برای هر مشتری در برابر صدک ۹۵ گروه همصنف همان ماه سنجیده میشود؛ گروه کوچکتر از ۲۰۰ عضو به کل جمعیت همنوع برمیگردد.
- تیپولوژی: نشانههای نسبی در چند خانواده — رفتار (جهش نسبت به سابقهٔ ششماههٔ خود مشتری یا سطح فعالیت اظهارشده، عبور وجه با ماندهٔ نزدیک صفر، تمرکز روی چند طرفحساب، سهم بالای تراکنش شبانه، حساب تازهتأسیس) و پروفایل (خوشهٔ هویتی مشترک، ارکان مشترک شرکتها). برچسب فقط با همزمانی دستکم دو نشانه از دو خانواده داده میشود.
- ناهنجاری شعب: آمار شعب و شناسایی شعبهای که از الگوی شعب مشابه فاصله گرفته، با تفکیک شعب مجازی.
- ناهنجاری یادگیری ماشین: مدلهای ناهنجاری روی سطلهای ۲۴ ساعته، با امتیاز هر موجودیت (مشتری، سپرده، شعبه) در چهار سطح بحرانی تا هشدار، نمودار توزیع امتیاز و نوار سلامت مدلها.
- گراف پرونده: طرفهای مقابل ورودی و خروجی یک سپرده تا عمق دو، با نقش «هر دو» برای طرفی که هم میفرستد هم میگیرد — همان الگوی عبور وجه که باید در نمودار دیده شود.
پرونده، نه هشدار
هر یافته یک نمای پرونده دارد: پروفایل مشتری، سپردهها، طرفهای پرتکرار، ماههای اخیر با نشانههای هر ماه، پروندههای باز و پیشین عملیات مشکوک، و فهرستهای ویژهای که مشتری در آنهاست. کارشناس از همینجا تعیین تکلیف میکند — «بیمورد» یا «در حال پیگیری» — و اگر لازم شد، با یک اقدام پروندهٔ عملیات مشکوک میسازد که شرح و متریکهای یافته از پیش در آن نشسته است. فهرستها بهطور پیشفرض موارد بررسیشده و دارای پروندهٔ باز را پنهان میکنند تا صف کارشناس تکراری نشود.
قواعد کسبوکاری — روزهای سکون، سقف مبلغ، کف تکرار طرفحساب، پنجرهٔ تحلیل، کدهای مستثنا — از صفحهٔ «قواعد پایش تقلب» با بازهٔ مجاز تغییر میکنند و هر تغییر با زمان و کاربر در تاریخچه میماند. تنظیم دقت، کار واحد مبارزه با پولشویی است نه کار توسعهدهنده.
سلامت داده
پایش فقط به اندازهٔ دادهاش قابل اتکاست. صفحهٔ «سلامت فیدها» برای هر خط داده میگوید آخرین سند کی رسیده، چقدر از منبعش عقب است و از چه تأخیری به بعد «قطع» شمرده میشود؛ تأخیر طراحیشدهٔ هر خط (مثلاً پنج روز برای خطوط تقلب تا دادهٔ انبار کامل شود) در محاسبه لحاظ میشود تا هشدار واقعی میان هشدار کاذب گم نشود.
سامانههای مرتبط
کشف تقلب و کشف پولشویی دو مسئلهٔ متفاوتاند اما بر یک بستر داده و یک پروفایل مشتری مینشینند.
این سامانه با مبارزه با پولشویی، کشف قمار، پروفایل ریسک مشتری و سامانه جامع گزارشات FIU دادمان یکپارچه میشود.
برای دریافت دموی سامانه یا گفتوگو دربارهٔ استقرار آن در سازمان خود، از صفحهٔ تماس با ما با کارشناسان دادمان در ارتباط باشید.
پرسشهای متداول
پاسخ به پرسشهای رایج
شرکت گروه فن آوری دادمان ایرانیان موفق به اخذ گواهی امنیتی محصولات جهت سامانه شناسایی کافی مشتریان دادمان از سازمان فناوری اطلاعات ایران گردید. این گواهی با شمارهٔ CBP-C495-0301 در تاریخ ۱۴۰۳/۱۲/۲۲ توسط سازمان فناوری اطلاعات ایران صادر شده و مدت اعتبار آن دو سال از تاریخ صدور است. ارزیابی در آزمایشگاه صنایع امنیت فضای تبادل اطلاعات (صافتا) انجام شده است. گواهی، «سامانه شناسایی کافی مشتریان دادمان» نسخهٔ ۴٫۲٫۰ را در سطح یک نظام ارزیابی و اعتباربخشی امنیتی محصولات تأیید میکند. مطابق متن گواهی، اعتبار آن منحصر به همین نسخه از محصول است.
گروه فن آوری دادمان ایرانیان
همچنین
سازمان فناوری اطلاعات ایران به عنوان متولی ایجاد و ساماندهی نظام ملی مدیریت امنیت اطلاعات کشور به منظور حمایت و گسترش خدمات امنیت فضای تولید و تبادل اطلاعات (افتا) اقدام به ارزیابی و صدور پروانه فعالیت در حوزههای مختلف نموده است.
ما را دنبال کنید
دادمان بهصورت ماهانه اخبار و اطلاعیههای خود را منتشر میکند. در دسترس باشید!