سامانه مبارزه با پول‌شویی

آنچه آیین‌نامه از سامانهٔ پایش می‌خواهد

• نظارت خودکار (ماده ۸۱): استقرار نرم‌افزار کشف روی همهٔ سامانه‌ها، مبتنی بر روش‌های داده‌کاوی، برای شناسایی خودکار معاملات مشکوک. شرح در پایش خودکار تراکنش‌ها.
• گزارش مشکوک همان روز (تبصرهٔ ۱ ماده ۱۳۵): واحد مبارزه با پول‌شویی پس از بررسی اولیه و در صورت ظن، گزارش را حداکثر تا پایان همان روز کاری از سامانهٔ مرکز اطلاعات مالی می‌فرستد. شرح در گزارش معاملات مشکوک.
• قواعد اعلامی به‌علاوهٔ تشخیص کارکنان (ماده ۱۳۶): قواعد مرکز سقف نیستند و ارسال گزارش منتظر اعلام قواعد استاندارد نمی‌ماند؛ سامانه باید تشخیص کارشناس را هم ثبت و پیگیری کند.
• گزارش تراکنش‌های بیش از آستانه (ماده ۱۳۷): جدا از گزارش مشکوک، در قالب و سازوکار اعلامی مرکز. نقشهٔ آستانه‌ها را جداگانه آورده‌ایم.
• ارزیابی ریسک پیش از خدمت (ماده ۸): سه مؤلفهٔ ارباب‌رجوع، منطقه و خدمت، با الگوی حداقلی رهنمود شمارهٔ ۱ مرکز اطلاعات مالی. شرح در رویکرد مبتنی بر ریسک.
• فهرست مظنون و تحت مراقبت (ماده ۸۵): تطبیق مستمر مشتریان با فهرست‌های ابلاغی و تکالیف هر فهرست. شرح در اشخاص تحت مراقبت و مظنون.

همهٔ مهلت‌های این تکالیف را در مهلت‌های قانونی گزارش‌دهی یکجا آورده‌ایم.

ویژگی‌های کلیدی

• موتور قواعد: قواعد بر پایهٔ نوع تراکنش، حجم آن و سابقهٔ مشتری تعریف می‌شوند و ترکیب چند شرط را هم پوشش می‌دهند.
• تحلیل دادهٔ حجیم: داده از منابع مختلف تحلیل می‌شود تا الگوهایی آشکار شوند که در بررسی محدود دیده نمی‌شوند.
• گزارش خودکار: موارد مشکوک به‌صورت خودکار گزارش می‌شوند و گزارش می‌تواند به نهاد ناظر یا بخش‌های دیگر سازمان برود.
• قواعد قابل سفارشی‌سازی: قواعد با سیاست ریسک و رویه‌های داخلی هر سازمان تطبیق داده می‌شوند.
• مقیاس‌پذیری: سامانه با رشد حجم داده و شمار شعب گسترش می‌یابد.

از شاخص ابلاغی تا قاعدهٔ اجرایی

شاخص‌های معاملات مشکوک از سوی ناظر به دو شکل می‌رسند: شاخص کیفی که می‌گوید چه رفتاری مشکوک است، و شاخص کمی که با عدد می‌گوید کِی. تبدیل هر دو به قاعده‌ای که اجرا، آزموده و در بازرسی از آن دفاع شود، کار اصلی یک سامانهٔ مبارزه با پول‌شویی است. اجزای یک قاعده، آستانهٔ جدا برای هر گروه مشتری، آزمون پس‌نگر و اینکه چرا پارامترها باید محرمانه بمانند را در کالبد یک قاعدهٔ کشف شرح داده‌ایم.

نهادهای مالی تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار — کارگزاری‌ها، شرکت‌های تأمین سرمایه، سبدگردان‌ها و صندوق‌ها — مجموعهٔ الزامات و مرجع تأیید متفاوتی دارند. برای آن بازار، سامانه مبارزه با پول‌شویی بازار سرمایه را ببینید.

سامانه‌های مرتبط

کشف معاملات مشکوک تنها یک حلقه از زنجیره است؛ کیفیت آن به شناسایی مشتری در ابتدای زنجیره و به گزارش‌دهی در انتهای آن گره خورده است.

این سامانه با شناسایی کافی مشتریان، طبقه‌بندی ریسک‌محور مشتریان و سامانه جامع گزارشات FIU دادمان یکپارچه می‌شود.

برای دریافت دموی سامانه یا گفت‌وگو دربارهٔ استقرار آن در سازمان خود، از صفحهٔ تماس با ما با کارشناسان دادمان در ارتباط باشید.